Dervişler Saltanatı

O Dervişler Saltanatı ki Günü gelmiş (başladığı muazzam işi muvaffakiyetle bitirmek için hiçbir kuvveti ihmal etmeyen Fatih Sultan Mehmed'in, manevi kudretlerden de istifadeye ehemmiyet vererek Anadolu'daki belli başlı şeyhleri, bütün müridlerile beraber muhasaraya davet etmesi üzerine) manevi gücünün doruğuna ulaşmış ve İslam dünyasının bayrağı olmuş. Günü gelmiş (maddileşmiş, dağ eteklerinde, müridlerinin adak veya sadaka olarak getirdikleri bir tas yoğurt, onların dünya ihtiraslarından daima uzak tuttukları tertemiz postalarının üzerine, halkın zaafından istifade ederek dünyalığını düzen) açgözlülere kılıf olmuş Ahmet Yesevi'den Yunus Emre'ye Mevlana'dan Hacı Bektaşi Veli'ye, Geyikli Baba'dan, Ebul Vefa'ya, Ede Balı, Şeyh Küşteri, Emir Sultan, Şeyh Bedreddin Simavi, Balım Sultan, Merkez Efendi, Aziz Mahmut Hüdayi, Galip Dede, Nur Baba gibi dervişler, ahalinin gönül tahtında hüküm sürerken, maddi dünyanın hükümdarlarını da derinden etkilemişlerdi. Ziya Şakir dervişlerin halk ve hükümdar üzerindeki etkilerini kendisine has nefis anlatımıyla Dervişler Saltanatı'nda hikaye etmektedir.